Tuần trước, SEC bất ngờ hé lộ ý định xem xét nới lỏng Rule 206(4)-5, quy định cấm các cố vấn đầu tư quyên góp chính trị để giành hợp đồng quản lý quỹ công. Giới tài chính lập tức xôn xao: một cánh cửa đang mở ra cho các quỹ nhỏ, nhưng liệu đó có phải là con đường dẫn đến sự sụp đổ hay một cơ hội thực sự?
Nếu bạn chưa quen với 'Pay-to-Play', hãy tưởng tượng thế này: Một quỹ đầu tư muốn quản lý quỹ hưu trí của bang California. Họ phải đối mặt với lựa chọn: hoặc chi tiền cho các chiến dịch tranh cử của các quan chức có quyền quyết định, hoặc chấp nhận ở bên ngoài cuộc chơi. Quy định năm 2010 được thiết lập để chấm dứt điều này, đặt ra một bức tường lửa rõ ràng: cấm mọi khoản quyên góp chính trị từ các cố vấn trong vòng hai năm trước và sau khi ký hợp đồng với quỹ công. Nhưng bức tường đó, như mọi bức tường khác, đã tạo ra một thị trường chợ đen: các quỹ nhỏ không thể cạnh tranh, còn các quỹ lớn thì tìm cách lách qua các kẽ hở.
Bây giờ, SEC đang xem xét phá bỏ bức tường đó. Nhưng hãy nhìn kỹ: đây không phải là một cuộc cách mạng. Đó là một sự điều chỉnh mang tính chiến thuật. Các lựa chọn được đưa ra bàn thảo bao gồm rút ngắn thời gian 'cấm cửa' hai năm, nâng ngưỡng quyên góp được miễn trừ, hoặc làm rõ định nghĩa về 'các bên liên quan'. Những thay đổi này, nếu được thông qua, sẽ không làm biến mất rủi ro, nhưng chúng sẽ thay đổi bản đồ cạnh tranh.
Đây là lúc tôi nhìn vào bức tranh lớn hơn. Trong suốt 18 năm quan sát thị trường, tôi đã thấy vô số lần các quy định được nới lỏng. Kết quả thường là một sự bùng nổ của các hoạt động đầu cơ, sau đó là một cuộc thanh lọc. Hãy nhìn vào ICO năm 2017. Khi các quy tắc về huy động vốn trở nên lỏng lẻo, hàng trăm dự án rác đã ra đời, và chỉ một số ít sống sót. Tương tự, nếu SEC nới lỏng Pay-to-Play, chúng ta sẽ thấy một làn sóng các cố vấn nhỏ đổ xô vào thị trường quỹ công. Nhưng đừng vội mừng. Bởi vì, như tôi đã chứng kiến trong DeFi Summer 2020, khi các rào cản được dỡ bỏ, dòng thanh khoản đổ vào không phải lúc nào cũng mang lại lợi nhuận. Nó có thể là một cái bẫy thanh khoản, nơi những kẻ thiếu kinh nghiệm bị cuốn trôi.
Tuy nhiên, có một góc nhìn phản trực giác ở đây: Sự nới lỏng này không phải là một tín hiệu để giảm bớt cảnh giác. Ngược lại, nó là một cơ hội để các quỹ có chiến lược rõ ràng xây dựng lợi thế cạnh tranh. Hãy nhìn vào các quỹ lớn như BlackRock hay State Street. Họ đã chi hàng triệu đô la để xây dựng hệ thống tuân thủ quy định Pay-to-Play. Nếu quy định được nới lỏng, lợi thế của họ sẽ giảm đi, nhưng họ vẫn có lợi thế về thương hiệu và quy mô. Cơ hội thực sự dành cho các quỹ hạng trung: họ có thể tận dụng sự thay đổi này để thâm nhập vào thị trường quỹ công, nhưng chỉ khi họ đầu tư vào một hệ thống tuân thủ minh bạch hơn cả yêu cầu của luật pháp. Họ có thể biến 'tuân thủ' thành một lợi thế cạnh tranh, một 'con dấu vàng' cho sự liêm chính trong mắt các quỹ hưu trí.
Câu chuyện tôi từng thấy trong dự án Digital Euro tại Bundesbank cho thấy rõ điều này. Khi chúng tôi so sánh các mô hình stablecoin, chúng tôi phát hiện ra rằng các giao thức có hệ thống quản trị minh bạch nhất, dù phải tuân thủ nhiều quy định hơn, lại thu hút được nhiều thanh khoản hơn từ các nhà đầu tư tổ chức. Sự minh bạch là một loại vắc-xin chống lại sự hoài nghi. Trong thị trường quỹ công, nơi mà niềm tin là tài sản quý giá nhất, việc tự nguyện áp dụng các tiêu chuẩn cao hơn yêu cầu pháp lý sẽ là một chiến lược thông minh.
Nhưng có một cạm bẫy tiềm ẩn mà tôi muốn cảnh báo: sự sai lệch giữa quy định của Mỹ và các quốc gia khác. Nếu SEC nới lỏng, các quỹ đa quốc gia sẽ phải đối mặt với một vấn đề nan giải: họ có thể được phép quyên góp chính trị ở Mỹ, nhưng hành động đó có thể vi phạm luật chống tham nhũng của EU hoặc Trung Quốc. Đây là một 'khoảng trống tuân thủ' có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Tôi đã thấy điều này xảy ra trong lĩnh vực CBDC, nơi các quy định về quyền riêng tư dữ liệu giữa các khu vực khác nhau tạo ra những vấn đề pháp lý phức tạp. Các quỹ cần phải xây dựng một hệ thống tuân thủ toàn cầu, không chỉ dựa trên luật pháp Mỹ.
Vậy, đâu là điểm mấu chốt? Đây là một thời điểm chuyển giao. Các quỹ nhỏ và trung bình có cơ hội để cạnh tranh, nhưng họ phải hành động một cách thông minh. Đừng chỉ chờ đợi quy định mới. Hãy bắt đầu xây dựng các hệ thống tuân thủ minh bạch ngay từ bây giờ. Hãy tự nguyện công bố các khoản quyên góp chính trị của bạn. Hãy tạo ra một 'bộ quy tắc ứng xử' cho riêng mình, vượt lên trên những gì luật pháp yêu cầu. Đó là cách duy nhất để biến một sự thay đổi quy định thành một lợi thế cạnh tranh bền vững.
Cuối cùng, hãy nhớ rằng: Stablecoin không chết, chỉ đổi da. Các quy định cũng vậy. Chúng không biến mất, chúng chỉ thay đổi hình thức. Và những kẻ sống sót không phải là những kẻ mạnh nhất, mà là những kẻ thích nghi nhanh nhất.