Bạn nghĩ Gen Z thông minh hơn thế hệ trước vì họ đầu tư vào ETF thay vì đánh bạc với leverage? Dữ liệu từ Binance Research cho thấy: 88.2% Gen Z chưa từng giao dịch leveraged ETF, 22% chưa bao giờ bán cổ phiếu. Nghe có vẻ khôn ngoan? Tôi bảo bạn: đó là tín hiệu của một thế hệ sợ hãi, đang chạy theo đám đông một cách có hệ thống.
Hãy nhìn vào bối cảnh. Tháng 8/2025, Binance công bố báo cáo về hành vi giao dịch của các thế hệ. Gen Z (sinh 1997-2012) đang đổ tiền vào ETF với tốc độ chóng mặt: 21.9% dòng vốn ròng vào ETF trong tháng 7, tăng từ 18.5% của tháng 6. Trong khi đó, tỷ lệ đầu tư vào cổ phiếu riêng lẻ giảm từ 77% xuống 74.2%. Cùng kỳ, thị trường chứng khoán tokenized cũng mở rộng: Ondo Finance dẫn đầu với ~972 triệu USD, bStocks của Binance vượt xStocks của Kraken, đạt ~580 triệu USD.
Nhưng đừng để những con số này đánh lừa bạn. Tôi đã từng nghĩ mình thông minh khi mua ETH bằng tiền ăn sáng năm 2017 và thắng 5x từ BAT. Cảm giác đó giống hệt cảm giác của một đứa trẻ Gen Z mua ETF hôm nay: tưởng mình đang đi trước, nhưng thực ra chỉ là đi theo một câu chuyện được dọn sẵn.
Phân tích dòng lệnh cho thấy sự thật phũ phàng hơn. Gen Z giao dịch ít hơn – trung bình 13 lần/tháng với hợp đồng vĩnh viễn truyền thống, so với 17 của Millennials. Điều này không phải vì họ kỷ luật, mà vì họ thiếu kỹ năng đọc chart và quản lý rủi ro. Họ mua ETF như một cách để né tránh việc phải đưa ra quyết định. Thị trường không quan tâm bạn bao nhiêu tuổi, nó chỉ quan tâm bạn có đúng không. Và việc 22% Gen Z chưa bao giờ bán cổ phiếu là một dấu hiệu đỏ: họ đang nắm giữ vì sợ, không phải vì phân tích. Những cổ phiếu được mua nhiều nhất như Broadcom, Tesla, Schwab U.S. Dividend Equity ETF – đều là những cái tên hot nhất trên mạng xã hội.
Đây là góc nhìn phản trực giác: Gen Z tưởng họ đang đầu tư an toàn, nhưng thực ra họ đang mua vào đỉnh của chu kỳ ETF hóa. Hãy nhìn vào tokenized stocks: Ondo Finance dẫn đầu với gần 1 tỷ USD, nhưng thanh khoản thực sự của các token này có đủ để thoát hàng khi thị trường đảo chiều? Tôi đã từng bị rug pull trên Yam Finance năm 2020 vì chỉ nhìn vào APR 1000% mà không kiểm tra contract. Cảm giác đó y hệt như khi bạn thấy một ETF mới ra mắt với AUM tăng vọt – đám đông luôn đến sau, nhưng lần này họ đến với ETF.
Còn về chứng khoán tokenized, sự mở rộng của bStocks và xStocks chỉ là một hình thức khác của việc “ETF hóa” trên blockchain. Không có thị trường xấu, chỉ có chiến lược sai. Và chiến lược của Gen Z hiện tại là: chạy theo một câu chuyện do quỹ đầu tư và sàn giao dịch dựng sẵn. Họ không trade, họ không short, họ chỉ mua và giữ – nhưng đó là bản năng bầy đàn được ngụy trang dưới lớp vỏ “đầu tư dài hạn”.
Câu hỏi dành cho bạn: Liệu 5 năm nữa, khi ETF điều chỉnh 30%, những Gen Z chưa từng bán cổ phiếu có còn giữ được bình tĩnh? Hay họ sẽ là những người cuối cùng rút tiền, giống như những người mua Bitcoin ở đỉnh 2017? Tôi đã sống sót qua bear market 2022 nhờ short Bitcoin futures – bởi vì tôi biết rằng không có tài sản nào an toàn khi đám đông nghĩ nó an toàn. Gen Z đang học bài học đó, nhưng theo cách đắt giá nhất.